We schrijven het jaar 1827. Mijn stamvader was druk bezig in Amsterdam met zijn jonge gezin.
Johann Jacob Grabowskij (of Grabowsky) en Wilhelmina Schouten dragen de zorg van het al weer 4e kind dat geboren is. Verderop thuis in Pruisen gebeurd er iets vreselijks wat je met recht een ramp kan noemen.
Iets wat wij in Nederland zeker herkennen; watersnood. De weichseldelta is een gebied wat door de rivieren Weichsel en de Nogat omarmd wordt. En dat is niet zonder risico, zo het gebeurde vaker dat het water over of door de dijken kwam. Zo ook in 1827!
Rampjaar 1827
Het Amtsblatt der Regierung zu Danzig bericht:
25 maart 1827
“Groβes Unglück…”
“Die Nogat war von Clementfähre ab unterwärts in de Nachbarschaft von Elbing met Eis verstopft”.
“Da durchbrach die … bei dem Dorf Jungfer nach alle richtungen.”
Dit is niets minder dan een watersnood ramp voor onze familie. Waarbij een door het ijs verstopte riviergang overstroomt en groot deel van het achterland onder water zet. Dit is niet zonder gevolgen. Het water treft velen… Geheel onder kun je het originele bericht lezen. En hieronder zie je een kaart waarop de rivier Nogat goed te zien is. Bij het dorp Jungfer moet het mis gegaan zijn.
Kaart: genealogische landkaart van F. Schulz, de Weichseldelta met rechts de Nogat die uitmondt in de Frisches Haff
Afbeelding: originele vermelding van de ramp uit het Amtsblatt van Danzig
Rampjaar 1829
Helaas bleef het niet bij die ene keer. Het water blijft een gevaar en ook in het jaar 1829 ging het helaas weer mis, dit maal doorbrak het water op meer dan 30 plekken de dijken. Overlevenden van het wassende water werden later vaak slachtoffer van de hongersnood of kou.
Afbeelding: originele vermelding van alweer een dijkdoorbraak in het Amtsblatt
Na de ramp…
Is het zaak om de dingen goed op te ruimen. In dit artikel kun je lezen de maatregelen die destijds als gewenst werden geacht.
- (water) bronnen goed schoon maken
- zout toevoegen bij het voederen
- warme kleding en deze vooral schoonmaken (i.v.m. mogelijk schadelijke stoffen)
- schoonmaken woning met calcaria oxymuriatica (te verkrijgen bij de apotheek van destijds)
Afbeelding: uit het Amtsblatt van 1829, vermelding van maatregelen na overstroming
Bronnen:
- Google books – Amtsblatt der Regierung zu Danzig 1827
- Google books – Amtsblatt der Regierung zu Minden 1829
- Genealogische Landkarte von Fritz Schulz